ރައްޔިތުންނަށް ކިޔަމަންތެރިކަމުގެ އަގު ދަސްކޮށްދީފައި ވިނަމަ ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުން ލައްވާ ގަދަބާރުން ކަންކަން ކުރުވާކަށް ނުޖެހުނީހެވެ.

4

ނަސްރުﷲ މުސްޠަފާ

މީހުން ބުނާތީ އަޑު އަހަމެވެ. މީހުންގެ އިޙްތިރާމް ލިބޭނީ މީހުންނަށް އިޙްތިރާމް ކޮށްގެންނެވެ. އަދި ދެފަރާތުންވެސް މިރިވެތި އާދަ ދަސްކޮށްގެންނެވެ. މައިންބަފައިންގެ ބޮލުގައި އެޅިފައި އޮތް މިޒިންމާއަށް އެމައިންބަފައިންގެ  ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ އިހްމާލް ވެފައެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއަކަށްވަނީ ޒަމާނުއްސުރެ ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި އޮތް ގިނަ ރިވެތި އާދަތައް ފޮހެވި ގެއްލިގެން ދިއުމެވެ. އަދި އޭގެ ބދަލުގައި ރަނގަޅު ނޫން އާދަތަކަށް މީސްތަކުން މަރްޙަބާކިއުމެވެ. ކުޑަކުދީންނަށް އޯގާތެރިވުމެއް ނެތެވެ. ބޮޑެތިމީހުންނަށް އިޙްތިރާމެއް ޤަދަރެއް ކުރުމެއް ނެތެވެ. ޢިލްމުވެރީންނަށާއި ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ހަދަނީ ހަދާނެ އެއްޗެކެވެ. ކަންކަމުގައި އިސްކޮށްފައިވާ ވެރީންނަކީ އެއްވެސް ބައެއް ނޫންކަމަށް ގިނަބަޔަކު ދެކޭކަހަލައެވެ. އެކަމަކު އެވެރީންނަށް އިސްލާމްދީނުގައި ދެވިފައިވާ މަޤާމު އަންގައިދެނީ ކާކު ބާވައެވެ؟ އިމާމް ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެއްގައި ސަލާމާއި ސަލަވާތްލެއްވި މާތް ރަސޫލާ ޙަދީޘްފުޅުކުރައްވާފައިވަނީ:”تسمع وتطيع الأمير ، وإن ضرب ظهرك ، وأخذ مالك”  މާނައަކީ ގައިގައި ތަޅައި މުދާނެގިކަމުގައިވިޔަސް ވެރިޔާގެ އަޑުއަހައި ކިޔަމަންވާށެވެ[1] މީގެ މައްޗަށް ތިމާގެ ދަރީން ތަރުބިއްޔަތު ކުރަނީ ކާކުބާވައެވެ؟. މި ޙަދީޘްގައިވާ ކިޔަމަންތެރިކަމުގެ ޙައްދެއް ވޭބާވައެވެ؟ އާއެނކެވެ. ކޮންމެކަމަށްވެސް ޙައްދެއްވެއެވެ. ނަމަވެސް ވެރީންނަށް ވަނީ ހިތްރުހޭ ކަންކަމުގައިވެސް އަދި ހިތް ނުރުހޭކަންކަމުގައިވެސް ކިޔަމަންވުމަށް އަންގަވާފައެވެ. މިކަން ދިވެހި މުސްލިމް ރައްޔިތުންނަށް ޢަމަލީ ގޮތުން އަންގައިދެނީ ކާކުބާވައެވެ. އަންގައިދީ އެފަދަ މާޙައުލެއް އުފައްދަން އުޅެނީ ނުވަތަ އުޅެފައި އޮތީ ކޮން ޢިލްމުވެރިއެއްބާވައެވެ. އެންމެންވެސް ތަރުބިއްޔަތު ކުރަނީ އަމިއްލަ ނަފްސާއި އެނަފްސުގެ މަސްލަޙަތު އިސްކުރާށެވެ. ޢާންމު މަޞްލަޙަތެއް އިސްކޮށް އެއަކަށް ނުވިސްނާނެއެވެ. ފެންނަ ހުރިހައި ފަސާދައެއްގެ އަސްލަކީ ތަރުބިއްޔަތުގެ މައްސަލައެވެ. އަދުގެ މަދަރުސާތައްވަނީ ތަރުބިއްޔަތުކުރަން ނުކުޅެދިފައެވެ. އެފަދަ މާޙައުލެއް ދަރިވަރުންނަށް ދައްކަން ނުކުޅެދިފައެވެ.

Advertisement

ގެއިން އިސްކޫލަށް ފޮނުވާއިރުވެސް މުދައްރިސަށް ނުކިޔަމަންތެރިވުމަށް ނަޞޭޙަތްދީފައި ފޮނުވާ މައިންބަފައިން މަދެއް ނޫނެވެ. ދަރިފުޅުގެ ކުރިމަތީގައި ޕްރިންސިޕަލްގެ އަމަޔަށް ބަފަޔަށް ގޮވާ މީހުން ގިނައެވެ. ކިޔަމަންތެރިކަން ދައްކާ މީހުން ވަރަށް މަދެވެ.

ދެން ގޭތެރެއެވެ. ބައްޕަ ބައެއް ފަހަރަށް ގައްބަރޭ ބައި ކުޅޭހެން މަންމަ ދައްކައެވެ. ނުވަތަ މަންމަ ކޮމެލިކާބައި ކުޅޭ ލެއްވެސް މަދެއް ނޫނެވެ. ބައްޕަ ވިލަންއަކަށް ވެގެން އުޅޭގޭގެވެސް ހުރެއެވެ. މައްސަލަތަކުން އުތުރި އަރަނީއެވެ. ޙައްލަކީ އިސްލާމްދީންކަން އެންމެނަށްވެސް އެނގޭ ކަހަލައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއަށް ޢަމަލްކުރަން ބޭނުންވާނީ އަމިއްލަ އެދުން އަންނަ ހިނދުގައެވެ. އަމިއްލަ މަސްލަޙަތެއް އޮތްނަމައެވެ. އެހެންވެ އިސްލާމްދީން އޮންނަނީ ފެންކައްކާ ބޮލީގެ ޢިއްޒަތްދޭ ގޮތަށް ބައެއް ފަހަރު ނަމެއްގައި ޢިއްޒަތްދޭ އެއްޗަކަށް ވެފައެވެ.

މިހެން އެންމެން އުޅޭ މުޖުތަމަޢެއްގައި ވެރިޔަކު ބުނާކަމެއް އެކަކުވެސް ނުކުރާނެއެވެ. ހަމަކުރާނީ ބަޣާވާތެވެ. ބަޢާވާތުން ނުކުންނާނީ ބަޣާވާތެވެ. އެއީ އެއްވެސް މީހަކީ އޮތްގޮތަށް ޢަމަލްކުރަން ތައްޔާރަށް ހުރި މީހަކަށް ނުވާތީއެވެ. ދެކޮޅަށް އެއްޗެހިކިޔަން ދަސްކޮށްދީ އެއާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލްކުރަން ތައްޔާރަށް ހުރި މީހަކަށްވާތީއެވެ. މީގެ އެއްމެ ބޮޑު މިސާލަކީ ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުން ހިންގާ ޙަރަކާތެވެ. މިއީ ބަޣާވާތެއްކަމަށް ނުކިޔަމާ ހިނގާށެވެ.

ވެރީން ވަކިގޮތަކަށް މަސްލަޙަތު އޮތްކަން ދޭހަވާ ގޮތަކަށް ޙުކުމެއް ނިންމައިފިނަމަ އެއަށް ތަބަޢަވުމަކީ އަޅުކަމެއްކަމަށް އެއްވެސް މީހަކު ބުނެދީފައެއްނެތްކަހަލައެވެ. ވެރީންނަށް ކިޔަމަންވުމަކީ ތިމާގެ ހިތަށް އަރާގޮތަކަށް މިކާއިނާތުގެ ވެރިފަރާތުން ދޫކޮށްފައިވާ ކަމެއްނޫނެވެ. އެބައިމީހުންނަށް ކިޔަމަންވާންޖެހެނީ ވަކި އުޞޫލެއްގެމަތިން ވަކި ކަންތައްތަކެއްގައިއެވެ. ވުމާއިއެކު އެކަންތައްތައް ދެނެގަތުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެވެސް ވާޖިބަކަށްވާނެއެވެ.

ވެރީންނަށް ކިޔަމަން ވާންޖެހޭގޮތްތަށް ކުރުގޮތަކަށް ތިރީގައި މިބަޔާން ކޮށްލަނީއެވެ:-

1- ވެރިއާ ޤުރުޢާނާ ސުންނަތުގައި ބަޔާވެގެންވާކަމަކަށް އަމުރުކުރުމެވެ. މިފަދަ ޙާލެއްގައި ވެރިއާއަށް ކިޔަމަންވުން ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ. އަދި އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ވެރިއާއި ދެކޮޅަށް ނިކުމެގެންނުވާނެއެވެ.

2- ވެރިއާ ﷲގެއުރެދުމަކަށް އަމުރުކުރުން، މިފަދަޙާލެއްގައި އެއްވެސްގޮތަކަށް ވެރިއާއަށް ކިޔަމަން ވުމެއްނެތެވެ. މީގެ ދަލީލަކީ ރަސޫލް صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ބަސްފުޅެވެ.:(لا طاعة لأحد في معصية الخالق) (ރިވާކުރައްވަނީ އިމާމް މުސްލިމް) މާނައީ ” ﷲގެ އުރެދުމަކަށް އެއްވެސް މަޚްލޫޤަކަށް ކިޔަމަންވުމެއް ނެތެވެ”.ވީމާ ވެރިޔާ އެއްވެސް ސަބަބެއްނެތި ޙަރާމްކަމެއް ކުރުމަށް ބުނެފިނަމަ އެކަމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.

3- އިސްލާމްދީނުގައި ކުރުމާއި ނުކުރުން ހަމަހަމަ ކަމަކަށް (މުބާޙް) ނުވަތަ ކުރާހިތް ނުވާކަހަލަނޫންނަމަދަތިއުދަގޫ ކަމަކަށް ވެރިއާ އަމުރުކުރުން ، މިފަދަ ޙާލެއްގައި ވެރިއާއަށް ކިޔަމަންވުން ވާޖިބުވެގެން ވެއެވެ. ވުމާއިއެކު ވެރިޔާ ކުރެދި ނުކަނޑަން އަންގައިފިނަމަ އެއަމުރަށް ކިޔަމަންގަތުން ވާޖިބުވާނެއެވެ. ހަމައެފަދައިން ވެރިޔާ ވަކިވައްތަރެއްގެ ދޫނި ނިހިފަން ބުންޏަސް ކިޔަމަންވާން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ވެލާމަސް ވަކި މުއްދަތަކަށް ނުކައިތިބޭށޭ ބުންޏަސް ކިޔަމަނުގައި ތިބެންވާނެއެވެ. ޓެކްސީއިން ވަކިވަރަކަށް އަގުނަގަން ކަނޑައެޅިއަސް ކިޔަމަން ގަތުން ވާޖިބުވާނެއެވެ. އުރެދިގަތުން ޙަރާމްވާނެއެވެ.  މިކަމުގައި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. “عليك بالسمع والطاعة في عسرك ويسرك ومنشطك ومكرهك”-އިބްނުޢާޞިމް އޭނާގެ ފޮތްކަމަށްވާ”السنة”ގެ1062 ވަނަޙަދީޘް – މާނައަކީ”ކަލެއަށް ވަނީ ފަސޭހައިގައިވިޔަސް އަދި އުނދަގުލުގައި ވިޔަސް އެދުނަސް ނޭދުނަސް ކިޔަމަންތެރިކަމާއި އެކީ އަޑުއެހުމެވެ”

މިއީ ޙަޤީޤަތްކަމަށްވީތީ އިސްލާމްދީނުގައި ތަރުބިއްޔަތުގެ މަޤާމަކީ ވަރަށް މުޤައްދަސް މަޤާމެއްކަން ކޮންމެ ބެލެނެވެރިއަކަށްވެސް އެނގެން ވެއްޖެއެވެ.

Advertisements

4 COMMENTS

  1. ރައްޔިތުން ޖަނަވާރު ހައްދާ އިޖުތިމާއީ ފޭރާން ވީދާޅީ ކެނެރީގެ އަންނި 2004 ގަ

  2. Hiyy neydhunas veriya ah kiyaman vun waajib vaa iru migothah
    hoadhaa faisaa halaal vaany konfadha akun tho. Engigen namaves neyngi nama ves mi kureveny kihaa varehge kameh kan taxi dhuhvaa faraaih thakah anga dheyn eba jehey

Comments are closed.