ފުރާނައިގެ ކާނާ: ދަތިމަގަކުން ތަރިތަކާ ހަމައަށް

އިއާން ނާޝް އަކީ އިނގިރޭސި ޢިލްމު ވެރިއެކެވެ. އޭނާ ޖަޕާނު މީހުން ވާހަކަ ދައްކާ ބަހާއި ޖަޕާނާ ބެހޭގޮތުން ދިރާސާއެއް ކުރެއްވުމަށްޓަކައި ޖަޕާނުގައި ހަތްއަހަރު ދުވަސް ހޭދަ ކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޖަޕާނު މީހުން ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވަނީ ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުމުގެ ސަބަބުންނެއް ނޫނެވެ. 1923 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރ މަހުގެ އެއްވަނަ ދުވަހު ޖަޕާނުގެ ރަށެއްކަމަށްވާ  ކެންޓޯއަށް ވަރަށް ވަރުގަދަ ބިންހެލުމެއް އައެވެ. މި ހިތާމަވެރި ހާދިސާގައި ޖަޕާނުގެ އިރުމަތީގައި އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ސަރަހައްދު ގެ ވަރަށް ބޮޑުބައެއް ހަލާކުވެގެން ދިޔައެވެ. މިއީ ޖަޕާނުމީހުން މާ ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވި ކަމެއް ކަމަށް އިއާން ނާޝް ވިދާލުވިއެވެ. ޖަޕާނަށް ދިމާވި އެންމެ ހިތާމަވެރި ހާދިސާ ތަކުގެ ތެރޭގައި އެޓޮމްބޮމުގެ ހަމަލާއިން ޖަޕާނުގެ އެންމެ ބޮޑު ދެރަށް އަޅި ފުންޏަކަށް ވެގެން ދިޔަ ދިޔުން ހިމެނެއެވެ. އެ ދެބޮމަކީ 1945 ވަނަ އަހަރު ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި ޖަޕާނުގެ ބަލިވުންކަމަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.

ބައެއް މީހުންނަށް ހީ ކުރެވޭ ގޮތުގައި މި ފަދަ ބޮޑެތި ހާދިސާތަކާ ކުރިމަތި ލައި ބޮޑެތި ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ގައުމަކަށް، އަޅި ފުނީގެ ތެރެއިން ނުކުމެ، އަލުން ގައުމު އާރާސްތު ކުރުމަކީ ކުރެވޭނޭ ކަމެއް ކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު މިއީ ހަގީގަތެއް ނޫނެވެ. ޖަޕާން ހަމައެކަނި ހިންދެމިލީއެއް ނޫނެވެ. ވިޔަފާރިއާއި ސިނާއީ މައިދާނުގައި އެންމެ ކުރީގައި އޮތް ގައުމަށް ވެސް ވެގެން ދިޔައީއެވެ. ސިނާޢީ މައިދާނަށް ޖަޕާން ނުކުތީ އެމެރިކާ އާއި އިނގިރޭސި ވިލާތާއި، ޔޫރަޕަށް ވުރެ މާ ފަހުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޖަޕާންވަނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާގައި އެ ގައުމުތައް ފަހަތައް ޖައްސާލާފައެވެ. މިކަން ބޮޑަށް ފާހަގަ ކުރަންޖެހޭ އެހެން ސަބަބެއްވެސް އެބައޮތެވެ. އެއީ ޖަޕާނަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ގައުމުތަކަށްލިބިފައިވާ ކަހަލަ ގުދުރަތީ ހަޒާނާއެއް ބިމުގައި އޮތް ގައުމެއް ނޫން ކަމަށް ވުމެވެ. ބައެއް ގައުމު ތަކުގައި ކޮނެލައިގެން ނަގައި، އޭގެ ބޭނުން ކޮށްލީމާ މުއްސަނދިވާ ކަހަލަ ވަސީލަތްތައް އެބަހުއްޓެވެ. ޖަޕާނަކަށް އެކަހަލަ އެއްވެސް ވަސީލަތެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.

Advertisement

އިންސާނެއްގެ ދިރިއުޅުމުގައި އެންމެ މުހިއްމު ކަމަކަށް އޮންނަނީ ކުރިއަށް ދާން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ޢަޒުމެވެ. ޖަޕާނު މީހުން އެމީހުންނަށްލިބުނު ބޮޑެތި ގެއްލުން ތަކުގެ ސަބަބުން އުއްމީދު ކަނޑައިލައި، ރޮއި ހިތާމަކޮށް، ސިޔާސީ ކޯޅުންތަކާއި، ހަމަ ނުޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި އެ މީހުންނަށް ލިބިފައިވާ ހަކަތަ ބޭކާރުކޮށްލި ނަމަ ޖަޕާނު މިއަދު އެ އޮތް ސިފައެއްގައި ނޯތީހެވެ. އޮތީހީ މާ ބޮނޑަށް ފަހަތުގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޖަޕާނު މީހުން ލިބުނު ގެއްލުންތަކުގެ މަތީން ހަނދާން ނައްތާލާފައި، ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ޢަޒުމާއެކު މަސައްކަތް ކުރަން ފެށިއެވެ. ބިން ހެލުންތަކުގެ ސަބަބުން އެތައްބަޔަކު މަރުވެގެންދިޔަ ނަމަވެސް އެ މީހުން ދިރިއުލުން އަލުން ފަށައިގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ އެވެ.

މި ފަދަ ގެއްލުން ދެނިވި ދަނޑިވަޅު ތަކުގައި، މީހާގެ ޢަޒުމެއް އޮތިއްޔާ، ލިބިފައިވާ ގާބިލިއްޔަތާއި ހުނަރުގެ ފައިދާ ވަރަށް ރަނގަޅަށް ފެންނާނެއެވެ. މޮޅު ރޭވުންތައް ރޭވުމާއި، މަސައްކަތްތައް އުފައްދައިގެން ކުރިއަށް ދިޔުމާއި، ހެޔޮ ވިސްނުން ލިބުން ބިނާ ވެފައި އޮންނަނީ މި ދެންނެވުނު ޢަޒުމުގެ މައްޗަށެވެ. ޢަޒުމެއް ނެތް މީހަކީ ހުއްޓިފައިވާ އިންޖީނެއް ކަހަލަ މީހެކެވެ.

ތަޖުރިބާއިން ސާބިތުވާ ގޮތުގައި ކުރިއަށްދާން ފަސޭހަވަނީ ގެއްލުމުގެ އިހްސާސްއާއި، ނާކާމިޔާބީގެ ޝުޢޫރުގެ ބަދަލުގައި ކުރިއަށް އޮތީ މާ އަލިގަދަ މާ ބާއްޖަވެރި ދިރިއުޅުމެއް ކަމުގެ ޔަގީންކަން ހިތުގައި އޮތީމައެވެ. މީގެ މާނައަކީ ލިބޭ ގެއްލުންތަކަކީ ފައިދާއެކޭ ބުނުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ސީދާ ފައިދާއެއް ކަމަށް ނުވި ކަމުގައިވިޔަސް ގެއްލުމުގެ ސަބަބުން ވަރަށް ގިނަ ފަހަރަށް އިންސާނާއަށް ކުރިއަށް ދިޔުމުގެ ބާރު ލިބެއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ކިބައިގައިވާ ހުނަރާއި ގާބިލިއްޔަތު ބޭނުން ކުރަން ހިތްވަރު ލިބޭ ކަމަކަށް ވެސް ވެއެވެ. ގެއްލުމެއް ލިބޭ ވަގުތު އޭނާގެ ކިބައިގައި ފޮރުވިފައިވާ ހުނަރުތައް ހާމަ ވެގެން ދެއެވެ. އެ ހުނަރުތަކުގެ ބޭނުން ކޮށްގެން ހީވެސް ނުކުރެވޭހާ ކުރިއަށް ދެވޭ ގޮތް ވެއެވެ. އެކަމަކު އެންމެ ފުރަތަމަ ޝަރުޠަކީ ކުރިއަށް ދިޔުމުގެ ޢަޒުމް ހިތުގައި އޮތުމެވެ. ގެއްލުމުގެ މައްޗަށް ރޮއި ކަރުނަ އެޅުމާއެކު އިށީދެނގެން އިނުމުގެ ބަދަލުގައި ތެދުވެ، އާނދޮގޭ އޭ ކިޔާފައި ކުރިއަށް ހިނގައިގަތުމުގެ އޮންނަން ވާނެ އެވެ.

އިންސާނާ، އިންސާނަކަށް ހަދައި ދެނީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ. ގަދަ ހިތްވަރެވެ. ވަސިލަތެއް ނޫނެވެ. އުނދަގުލެވެ.

Advertisements

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here